Mooie Jaren van het Nieuwstedelijk, het stadstheater van Leuven, Hasselt en Genk, neemt het publiek mee naar het Limburg van 1966 tot vandaag. In dat landschap van mijnbouw, migratie, crisis en vernieuwing volgen we een vriendengroep die leert omgaan met een wereld die nooit stilstaat.
Mooie Jaren begint in 1966, het jaar waarin de mijn van Zwartberg zijn poorten sluit. Het verhaal eindigt in de tijd waarin we nu leven. Tegen de achtergrond van de mijnsluitingen, van vrije liefde, de oliecrisis en de coronapandemie, volgen we een generatie vrienden in een stad. De personages zijn op zoek naar veerkracht, identiteit en toekomst.
Personages zoals Danielle, een studente geneeskunde, Luc, een vroeg gepensioneerde mijnwerker die rechten gaat studeren, en Bobby, een cafébaas die opklimt in de top van de socialistische partij. De personages tonen hoe de economische en sociale veranderingen van de regio ingrijpen op hun levens. Het gaat niet altijd in een stijgende lijn. Met ups-and-downs weerspiegelt Mooie Jaren niet enkel de goede tijden, maar ook de onzekerheid en pijn van verandering.
Het decor is minimalistisch, maar als kijker krijg je het gevoel dat er geleefd wordt. De schoonheid van het stuk ligt in de persoonlijke verhalen van de personages.
Op een koude herfstavond voelt Mooie Jaren aan als een gezellige avond met een warm dekentje over je heen, en een warme choco in je linkerhand.
Van mijnschachten tot universiteit
De wortels van Mooie Jaren liggen in een verzoek van de UHasselt voor haar 50ste verjaardag. Op dat moment stelde de universiteit voor om samen met het Nieuwstedelijk een grootschalige voorstelling te creëren. “Het onderwerp van de voorstelling werd al snel de geschiedenis van regio Limburg”, zegt Stijn Devillé, maker van Mooie Jaren. “De ontwikkeling van Limburg is getekend door voorspoed dankzij de mijnbouw, maar ook door de klap van de sluiting. En dan opnieuw door een opwaartse beweging met de start van een universiteit”, zegt hij.
“Die schommelbewegingen vonden we een boeiende motor voor een verhaal over tien vrienden.”
Stijn Devillé.
Een reis door de tijd
Het Nieuwstedelijk heeft een traditie om waargebeurde geschiedenissen te vertalen naar hedendaags theater. Dramaturge en artistiek coördinator Els Theunis benadrukt hoe diep de research voor Mooie Jaren ging.
“Wij vertrekken altijd vanuit onderzoek. Je leest verhalen, getuigenissen, biografieën… en dan ga je puzzelen. Personages zijn composities van echte mensen. Je steekt stukjes van verschillende levens in één figuur, maar het moet een geloofwaardige mens blijven.”
Els Theunis.
De voorstelling toont zo niet alleen de Limburgse geschiedenis, maar ook een brede maatschappelijke evolutie. “Waarden zoals euthanasie of abortus, die vandaag normaal lijken, waren dat vroeger helemaal niet”, zegt Theunis. “Je ziet hoe die langzaam in onze samenleving binnendruppelen. Net zoals migratie. Eerst in de mijnen, later als deel van een hele samenleving”, voegt ze toe.
Wanneer de wereld ingrijpt
Mooie jaren voegt grote gebeurtenissen met de levens van gewone mensen samen. De oliecrisis, de Zesdaagse Oorlog, 9/11,… Die gebeurtenissen zijn cruciale motoren voor lokale verandering geweest. “De mijnen zouden in de jaren 70 sluiten. Maar dan komt er een oorlog in het Midden-Oosten, dan volgt de oliecrisis, en plots blijven de mijnen nog twintig jaar open. Dat heeft levens van duizenden mensen beïnvloed”, zegt Devillé. “Zo’n mondiale gebeurtenis, zogezegd ver van ons bed, bepaalt de levensloop van een regio mee”, voegt hij toe.
“Je beseft dat de geschiedenis geen abstract iets is. Het kruipt in de kleine levens. In keuzes, in werk en in wie je kunt worden.”
Els Theunis.
Vrienden, verlies en dankbaarheid
Hoewel Mooie Jaren stevig verankerd is in politieke en economische geschiedenis, gaat het uiteindelijk over mensen. Over wat er verandert, en wat er blijft.
“Het stuk haalt zijn titel uit de laatste momenten van Luc: ‘Dankjewel voor de mooie jaren.’ Hij heeft een hard leven gehad, maar kijkt toch met dankbaarheid terug. Dat is waar het over gaat: vriendschap, liefde, verlies, volwassen worden. En hoe je ondanks alles dankbaar kunt zijn voor het leven dat je hebt gehad.”
Stijn Devillé.
Te midden van economische pieken, sociale omwentelingen en onverwachte crisismomenten, draait Mooie Jaren uiteindelijk om iets heel eenvoudigs: hoe mensen overeind blijven wanneer de wereld kantelt. Dat raakt volgens Theunis aan de essentie.
“Mensen moeten zich altijd opnieuw manoeuvreren in een wereld die verandert. Soms wordt dat leven bepaald door dingen waar je geen controle over hebt, maar toch blijf je je weg zoeken.”
Els Theunis.
