De tentoonstelling van kunstenaar Dominik Martin is sinds vorige week te bezoeken. Haar tekeningen zijn te zien in het boekhoudkantoor van Geunes en Gijbels in Pelt. Ze stemt haar tekeningen en de locatie af op de lichtinval. Ze tekent eerst alle voorwerpen en gumt delen weg om zo het licht naar voren te laten komen. “Licht is tijdloos. Ik krijg een lyrisch gevoel als ik zie hoe licht zich nestelt”, vertelt ze.
De fascinatie begon in haar atelier, een ruimte in de vroegere technische school TIO in Pelt. Daar valt het licht door hoge ramen binnen op emaillen tegels, verfresten en vergeten kapstoklijntjes. Martin herinnert zich hoe ze op een dag besefte dat het licht dat door de ramen viel, hetzelfde licht moest zijn dat er tientallen jaren geleden kunstenaars, leerlingen en vaklui had vergezeld. “Dat licht viel daar honderd jaar geleden op dezelfde manier binnen”, zegt ze. “En dat idee dat licht niet ouder wordt, terwijl alles rondom het gebouw slijt, raakte me echt.”
Dat tijdloze licht werd haar uitgangspunt: “Niet het gebouw, maar de manier waarop het licht structuren tijdelijk tot leven wekt. De tegels, de verfsporen, de vage lijnen van kapstokken die ooit aan de muur hingen. ze zijn pas zichtbaar omdat het licht ze aanraakt.”
Tekenen in het ritme van de dag
Voor Martin is tekenen een kwestie van geduld. Het licht bepaalt haar tempo, niet andersom. Daarom begint elk werk met schetsen, studies en wachten. Veel wachten. “Ik heb totaal geen controle over het licht”, zegt ze. “Soms moet ik weken op een bepaalde lichtval wachten, en als het dan eindelijk zo valt, heb ik soms zelfs geen tijd om te tekenen. Dat is het frustrerende én het mooie.”
Daarom tekent ze vaak eerst de volledige scène zonder de lichtinval, om die pas later terug uit te gummen wanneer het juiste moment zich aandient. “Ik teken met de gum net zoveel als met het potlood”, vertelt ze. “Het licht zet ik letterlijk terug in mijn werk met mijn gum.”
Ook haar materiaalkeuze volgt dezelfde logica. Pastel, potlood en een onderlaag van plamuursel zijn een verwijzing naar de verouderde muren in haar atelier. “Ik wil dat de sfeer van die oude ruimte niet alleen in het beeld zit, maar ook in de huid van het werk zelf.”
Kleine dingen zichtbaar maken
Wat Martin het liefst wil, is dat mensen trager gaan kijken. Niet om naar haar werken te staren, maar om opnieuw aandacht te krijgen voor hun eigen dagelijkse omgeving. “Ik vind het fijn als mensen hun ogen weer openen voor eenvoudige dingen”, zegt ze. Ze merkt hoe vaak we schoonheid voorbijlopen, hoe licht ons humeur stuurt zonder dat we het beseffen. “Ik kan gelukkig worden van een schaduw van een propje papier. Dat geeft me nieuwe ideeën”, lacht ze. “Het zit ’m echt in de kleine dingen.”
Martins werk vraagt rust en aandacht. Mensen moeten bereid zijn om opnieuw te kijken naar wat gewoon lijkt. Ze beschrijft haar ambitie eenvoudig: “Ik wil de eeuwigheid van een moment vastleggen. Licht dat je niet kunt grijpen, maar dat wel even iets zichtbaar maakt.”
Voor de gemeente Pelt is een tentoonstelling als deze geen toevalstreffer. Schepen van Cultuur Niels Valkenborgh ziet in Martin iemand die diep verankerd is in het lokale kunstweefsel. “Dominik spreekt met haar werk recht uit het hart”, zegt hij. “Ze voedt niet alleen haar eigen praktijk, maar ook leerlingen in onze kunstacademie.”
De tentoonstelling is nog te bezichtigen tot en met 14 december.
