Ze zijn onmisbaar voor mensen met een visuele beperking, maar weinigen weten hoeveel werk er kruipt in de opleiding van zo’n geleidehond. In Tongeren transformeert het Belgisch Centrum voor Geleidehonden (BCG) speelse puppy’s tot betrouwbare viervoetige gidsen. Dit zou niet mogelijk zijn zonder de tientallen vrijwillige puppypleeggezinnen.
“Pleeggezinnen zijn een onmisbare schakel in het opleidingstraject van onze blindengeleidehonden,” vertelt Inge Desimpele van het BCG. “Ze zijn verantwoordelijk voor het opvoeden en trainen van een puppy tot een emotioneel stabiele en vaardige jonge hond, zodat hij goed voorbereid is op zijn verdere opleiding.”
De weg naar een volleerde geleidehond begint al bij de selectie van de ouderdieren. “We werken met labradors, golden retrievers, koningspoedels en kruisingen tussen die drie rassen,” legt Desimpele uit. “Deze honden zijn zeer geschikt voor hun opleiding tot blindengeleidehond.” Door de genetische selectie worden honden gekweekt die van nature geduldig, intelligent en sociaal zijn – eigenschappen die zeer belangrijk zijn voor een succesvolle carrière als geleidehond.
Meer dan alleen puppy’s knuffelen
Wanneer de pups acht weken oud zijn, verhuizen ze naar hun pleeggezin. Daar begint een traject van 14 tot 16 maanden. “We verwachten dat pleeggezinnen zich engageren voor een intensief traject,” benadrukt Desimpele.
“Het openbaar vervoer, de markt, de bibliotheek, een supermarkt… Allemaal voorbeelden van plaatsen waar geleidehonden later hun werk zullen doen. Om de honden goed voor te bereiden, vragen we de pleeggezinnen de honden mee te nemen zodat ze deze situaties of plaatsen leren kennen.” Zo leren de honden omgaan met drukte, lawaai, onverwachte situaties en hoe ze zich veilig moeten bewegen in een stad.
Het BCG kent verschillende soorten pleeggezinnen: naast de puppypleeggezinnen zijn er opvanggezinnen die een tijdelijk thuis bieden tijdens vakanties of crisissituaties, boardergezinnen die zorgen voor honden tijdens hun professionele training in Tongeren, en ouderhondgezinnen zoals dat van Linda, die een warm nest bieden aan de moeder- en vaderhonden van het fokprogramma.
Het leven met een geleidehond
Voor Gisele Brodeau betekent haar geleidehond Jouna een wereld van verschil. “Met mijn geleidehond kan ik met vertrouwen buiten komen, veilig door de straten navigeren en mijn onafhankelijkheid behouden,” vertelt Gisele.
Als het anders loopt
“Hoewel wij ons uiterste best doen bij de kweek, aankoop en opleiding van onze honden, wordt niet elke hond die het traject start, geleidehond,” zegt Desimpele. “Een hond kan afgekeurd worden om verschillende redenen: medische aandoeningen, een te groot jachtinstinct, te angstig voor bepaalde oefeningen, of een andere mismatch met het profiel van een ideale geleidehond.”
In plaats van volledig uit de picture te verdwijnen, worden deze honden vaak ingezet voor andere nuttige carrières. “We proberen ook aan de afgekeurde honden een andere carrière te geven,” zegt Desimpele. Sommige van deze honden worden bijvoorbeeld ingezet in therapie- en hulphondprogramma’s, waar ze mensen helpen die worstelen met posttraumatische stressstoornis (PTSS) of andere emotionele en psychologische aandoeningen. Andere honden worden heropgevoed tot sociale hulphonden voor mensen met een niet-visuele beperking of oudere mensen die extra ondersteuning nodig hebben.
Daarnaast kunnen honden die niet geschikt zijn als geleidehond, maar wel over een goed temperament beschikken, een carrière als zoekhond beginnen. Denk bijvoorbeeld aan honden die ingezet worden bij zoekacties na natuurrampen of die getraind worden voor speurwerk bij de politie. Ook worden sommige honden ingezet voor educatieve doeleinden in scholen, waar ze kinderen leren over dieren en verantwoordelijkheid.
Het belang van pleeggezinnen
“We zijn altijd op zoek naar nieuwe pleeggezinnen,” benadrukt Desimpele. “Zonder deze belangrijke vrijwilligers kunnen wij geen honden opleiden tot geleidehond.” Geïnteresseerden moeten wel aan enkele voorwaarden voldoen. “We vragen om de pups niet langer dan 3 uur per dag alleen te laten om voldoende tijd te kunnen besteden aan de socialisatie.” Het is belangrijk dat de honden op jonge leeftijd zoveel mogelijk verschillende mensen, omgevingen en ervaringen leren kennen om goed voorbereid te zijn op hun toekomstige rol.
Pleeggezinnen bieden niet alleen een thuis voor de honden, maar ook de mogelijkheid om actief bij te dragen aan een levensveranderend proces voor mensen met een visuele beperking. “Het is ongelooflijk om te zien hoe een hond zich ontwikkelt van een onschuldige pup tot een volwaardige geleidehond,” zegt Linda Ottenburghs, die al meerdere keren puppypleeggezin is geweest. “Het geeft zo veel voldoening om te weten dat de hond die je hebt grootgebracht, later het leven van iemand kan verbeteren.”
Voor meer informatie over het worden van pleeggezin of andere vormen van ondersteuning, kunnen geïnteresseerden terecht op de website van het Belgisch Centrum voor Geleidehonden: www.geleidehond.be.
