De nieuwe Europese wetgeving rond hondenwelzijn is een belangrijke stap vooruit, maar op het terrein blijft de realiteit lastig. Zowel ervaren hondeneigenaars als gedragstherapeuten zien hoe malafide kwekers zich blijven aanpassen en hoe gewone gezinnen vaak onderschatten wat een hond écht nodig heeft.
De nieuwe Europese regels die sinds de zomer gelden, moeten vooral de traceerbaarheid verbeteren en de fokkerij strenger controleren. Dat is heel belangrijk in een sector waar fraude en broodfok nog steeds veel aanwezig zijn. Gedragstherapeute Sara Van Lindt zegt dat goede eigenaars daar al lang mee bezig zijn: “Een chip is essentieel. Maar zelfs dan raad ik een GPS aan. Zelfs supergehoorzame honden kunnen eens loskomen. Je moet weten waar je hond is.” Ze ziet gelukkig dat mensen bewuster worden: “Ik merk dat mensen meer onderzoek doen: welke papieren hebben ze nodig, waar moet ik op letten bij een fokker. Ook de bekende slechte namen zijn bij het publiek intussen gekend.” Toch wijst hondeneigenares Sonja Van de Kerkhove, die al meer dan 25 jaar Golden Retrievers heeft, op een belangrijk probleem: “Volledig traceerbare honden zijn moeilijker te stelen en beter op te volgen. Maar de verschillende wetgevingen in Vlaanderen en Wallonië zetten de deur wagenwijd open voor de malafide businessmolen.” Volgens Sonja ondermijnen foutieve regels net de mensen die het goed doen: “Eervolle en hardwerkende fokkers krijgen hiermee een slag in het gezicht, terwijl broodfokkers keer op keer terugkomen. Er is een broodfokker die al 50 keer is stopgezet en telkens opnieuw begint onder een andere naam.”
Wat veranderen de nieuwe EU-regels?
| 1. Verplichte traceerbaarheid Elke hond moet traceerbaar zijn van geboorte tot adoptie. Chip, registratie en correcte databanken worden strenger gecontroleerd. |
| 2. Gelijkere regels voor alle lidstaten Tot nu toe verschilden de regels sterk per regio (bv. Vlaanderen vs. Wallonië). De nieuwe EU-normen leggen uniforme minimumeisen op. |
| 3. Strengere eisen voor professionele fokkers minimumleeftijden voor dekken en verkopen verplichte ruimte- en welzijnsnormen verplichte documenten controles en sancties worden aangescherpt |
| 4. Transportregels aangescherpt Transport van pups, vooral vanuit Oost-Europa, wordt strenger gecontroleerd, met betere certificaten. |
| 5. Verbeterd toezicht op online verkoop Websites en platformen moeten informatie registreren over aanbieder en afkomst van de dieren. |
| 6. Meer bescherming tegen misbruik Dankzij beter papierwerk wordt het voor broodfokkers moeilijker om telkens onder een nieuwe naam te herbeginnen. |
“Fout gedrag is meestal een mensenfout,” Sara Van Lindt.
Gedragstherapeut Sara, die jarenlang bij de dierenpolitie werkte en nu zelfstandig is, benadrukt dat preventie al start voor de hond in huis komt: “Een goede fokker laat pups huislijke geluiden horen, laat ze buiten en binnen verkennen en heeft de moeder aanwezig. Een pup van een broodfokker heeft vaak een rugzakje dat je er nooit helemaal uit krijgt.” En ziet hoe trends de kwaliteit van de dieren aantasten: “Kijk naar labradoodles. Twaalf jaar geleden waren het vaak stabiele honden. Nu is het een hype en zie je dat er zoveel gefokt wordt dat fokkers niet meer kijken naar gedrag of gezondheid. Dan krijg je problemen.”
Hoe herken je een goede fokker?
| Hoe herken je een goede fokker? |
| De moeder is aanwezig |
| De pups groeien op in huiselijke omstandigheden |
| Transparantie over gezondheid |
| Geen stress om ‘aanbod’ (weinig nesten) |
| Socialisatie is zichtbaar |
| De fokker screenet ook jou |
| De prijs is realistisch |
| Contract & nazorg |
Maartje de Labradoodle van Sara.
Tijd, geld en kennis
Sonja ziet vooral dat gezinnen te snel in een aankoop stappen zonder te beseffen wat het betekent: “Hetgene mensen het meest onderschatten is de tijdsinvestering. Een hond vraagt elke dag psychische en fysieke prikkels. Vooral jonge gezinnen met kinderen en carrière vergissen zich enorm. En het financieel plaatje? Een hond gezond houden is kostelijk. Dat wordt vaak vergeten.” Ze heeft intussen veertien Golden Retrievers gehad: “Ik ben verkocht aan het ras sinds mijn eerste golden in 1998 die via de dierenbescherming bij mij terechtkwam.”
“Veel mensen verwachten dat een hond alles direct snapt, alsof hij geen ziel en geen eigen karakter heeft. Men zou elke toekomstige hondeneigenaar verplicht moeten scholen”, legt Sara uit. Ze ziet in haar praktijk vooral uitvallend gedrag aan de lijn toenemen: “Het meest voorkomende probleem is uitvallen: naar honden, fietsers, joggers, kinderen. Mensen hopen hun hond overal mee naartoe te nemen, maar krijgen dan een uitvaller en durven nergens nog heen.” Volgens haar ligt de oorzaak bijna nooit bij het beschermingsinstinct van de hond tegenover zijn baasje: “Dat bestaat, maar is de uitzondering. Meestal ontstaat het door stress, spanning op de leiband en hoe baasjes verkeerd reageren: trekken, waarschuwen, ‘pas op!’ roepen. Dan denkt de hond: mijn baasje zegt dat ik me moet klaarmaken, dus er zal wel gevaar zijn.”
“Ik train niet de honden, ik train de mensen. Negentig procent van problemen ontstaat door hoe baasjes omgaan met spanning, verwachtingen en communicatie.”
Buitenlandse adoptie & prijsval
Zowel Sonja als Sara wijzen op risico’s bij buitenlandse adopties: “Er zit veel goeds bij, maar ook veel gesjoemel. De papieren kloppen niet, pups zijn anders gesocialiseerd, vaak angstiger. Je moet echt controleren of de organisatie erkend is”, vertelt Sara, maar één regel is volgens haar keihard: “Als een ras veel goedkoper is dan normaal, klopt het niet. Een ‘goede deal’ op een hond bestaat niet. Het is een levend wezen.”
De nieuwe Europese regels zijn een belangrijke stap, maar volgens Sonja en Sara is bewustzijn bij het publiek even cruciaal. “Regels kunnen broodfok terugdringen, maar als mensen blijven kopen bij foute fokkers, stopt het nooit,” zegt Sara. “Welzijn begint bij kennis, tijd en verantwoordelijkheid,” besluit Sonja. “En dat is iets wat geen enkele wet kan vervangen.”
