De paardensport is een wereld met eigen tradities, gesloten netwerken en sterke familieculturen. Maar is het wel een voordeel om uit een paardenfamilie te komen? “Je achternaam kan je route naar de top korter maken, maar succes is geen erfenis.”
Succes in de paardensport lijkt vaak met de paplepel te worden meegegeven. Namen als Philippaerts, Spits en Van Dijck domineren al generaties lang de Belgische jumpingwereld. Ludo Philippaerts behaalde heel wat internationale overwinningen, en vandaag volgen zijn vier zonen zijn voorbeeld.
Ook op andere plaatsen is de invloed van familie duidelijk zichtbaar. Gilles Thomas kan rekenen op de ervaring van zijn oom en voormalig topruiter Marc Van Dijck, terwijl Thibeau Spits opgroeide in een omgeving waar paarden en topsport alomtegenwoordig zijn.
Een paard is geen voetbalschoen
Volgens paardensportexpert Frederik De Backer is het logisch dat bekende familienamen vaak bovenaan de uitslagen staan. “Als je een voetbalschoen gaat kopen, krijg je in de winkel advies. Maar ieder paard is een individu, met een eigen karakter en een eigen manier van ontwikkelen. Dat doorgronden is zó complex dat een goede entourage cruciaal is”, legt hij uit.
Het voordeel van ruiters uit paardenfamilies zit vooral in de vroege toegang tot kennis, begeleiding en materiaal. Ruiters uit een paardenfamilie leren al van jongs af hoe je paarden beoordeelt, traint en ontwikkelt. Toch nuanceert De Backer de impact van afkomst. “Je achternaam kan je route naar de top korter maken, maar succes is geen erfenis. Je krijgt misschien de juiste paarden en begeleiding, maar in de ring moet je het zelf doen.”
Dat blijkt ook bij de familie Raijmaekers in Nederland. “Piet Raijmaekers Jr. is een voormalig olympisch kampioen, zijn zoon is ook een sterk internationaal ruiter maar behaalde voorlopig nog geen grote resultaten op topniveau.”
Privileges én druk
Een bekende naam is dus een troef, maar zeker geen garantie op resultaat. “Er komt ook druk bij kijken,” zegt Debacker. “Wanneer de verwachtingen hoog zijn en je die niet kan inlossen, wordt het mentaal bijzonder zwaar.”
Dat familiecultuur niet allesbepalend is, bewijst de wereldranglijst. De nummer één van de wereld, Kent Farrington, komt níet uit een paardenfamilie. Datzelfde geldt voor de nummers twee en drie, Scott Brash en Christian Kukuk.
Kukuk bouwde zijn carrière wel op vanuit een rol achter de schermen. Hij begon als paardenverzorger bij de stallen van topruiter Ludger Beerbaum. “Kukuk zou nooit hebben bereikt wat hij nu heeft bereikt zonder die kans bij Beerbaum,” zegt De Backer.
Ook in België zijn er succesvolle ruiters uit niet paardenfamilies. Bijvoorbeeld Wilm Vermeir of Abdel Saïd, maar ook jonge talenten als Mathieu Bourdeaud’hui en Jules Van Hoydonck groeiden niet op in een grote paardenfamilie.
De weg van Van Hoydonck
Jules Van Hoydonck, die drie weken geleden zijn eerste vijfsterren Grote Prijs won,legt uit: “Mijn vader reed wat op LRV-niveau,” vertelt hij. Dat kan je vergelijken met gewestelijk voetbal. “Een achterneef had een boerderij met paarden, en zo is mijn vader beginnen rijden.”
Zelf begon Van Hoydonck wel dankzij zijn vader, maar door de beperkte ervaring van zijn ouders moest hij op zoek naar andere trainers. Met succes, Van Hoydonck behaalde in zijn jeugdjaren goud op het Belgisch kampioenschap bij de Young Riders en veroverde zilver op het Europees Kampioenschap.
“Ik denk dat het een groot voordeel is om in een paardenfamilie geboren te worden. Je krijgt van jongs af aan zoveel tips,” zegt hij. Maar het vrank en vrij kunnen rijden zonder familiale druk is dan weer een voordeel vertelt hij. “Ik ervaar veel minder druk dan de jonge Philippaertsen.”
Volgens Vanhoydonck wordt het speelveld uiteindelijk gelijk voor iedereen: afkomst of geen afkomst. “Ik kreeg de kans om voor een professionele stal te rijden. Het draait erom de kansen die je krijgt te grijpen.”
