Van je passie je beroep maken: voor velen een opgeborgen droom, voor sommigen een levensroeping die van jongs af aan vorm krijgt. Gebeten door toneel, zang of dans, zetten artistieke jongeren hun dagelijkse leven volledig in het teken van hun droom: opleidingen aan conservatoria, deelnemen aan audities, zoeken naar opdrachten… Hun doel? Uitblinken in de kunst. Ook wanneer de plaatsen schaars zijn en de weg naar het podium niet evident is, primeert passie en volharding voor het vak.
“Op jonge leeftijd beginnen veel jongeren met dans-, acteer- of zanglessen in hun vrije tijd, vaak puur hobbygericht of voor het plezier. Toch zijn er enkelen die een bepaalde passie of aanleg hebben voor kunst en net dat tikkeltje meer gedreven zijn. Dat zie ik zelf vaak in mijn dramalessen. Zoiets begint al heel vroeg”, vertelt Lotte Vannieuwenborg, voormalige Thuis-actrice en leerkracht drama en toneel.
Als actrice bouwde Vannieuwenborg een rijke carrière op, en weet ze als geen ander hoe het is om van je passie je beroep te maken: “Mijn passie voor acteren heeft er altijd al ingezeten. Van mijn ouders weet ik dat ik vroeger de hele dag stond te zingen of rollenspellen wilde spelen. Ik had dus altijd wel gevoel voor dramatiek. Voor mij was acteren daarom altijd een logische keuze.”
Ook voor Elien Cuypers, een 28-jarige zangeres in bijberoep, was het van kleins af aan meteen heel duidelijk dat ze de musicalwereld in wilde: “Van jongs af aan ben ik begonnen met zingen, dansen en acteren. Ik heb altijd lessen gevolgd en de drie disciplines gecombineerd. Tijdens schoolmusicals genoot ik er enorm van om op het podium staan, en die microbe heb ik nog altijd te pakken.”
Kunstschool
Vanaf het derde middelbaar koos Lotte Vannieuwenborg ervoor om haar passie voor drama ook door te laten vloeien in haar studie, een keuze waar zowel haar ouders als zijzelf helemaal achter stonden: “Ik zat totaal niet op mijn plaats in de middelbare school. Voor algemene vakken deed ik niet mijn best, dus mijn ouders beseften snel dat ik alleen in een kunstschool gemotiveerd zou zijn. Dat was een heel goede keuze, want ik ben ook verder gaan studeren aan het Lemmensinstituut en dat was een geweldige periode. Ik kon altijd bezig zijn met hetgeen waar ik van hield. Tot 10 uur ’s avonds repeteren voor producties: ik vond dat geweldig”, Lotte Vannieuwenborg.
Toch blijft een opleiding aan conservatoria zwaar vanwege de hoge verwachtingen en intense projecten, benadrukt Vannieuwenborg: “Een kunstopleiding kun je niet onderschatten. Er wordt veel van je verwacht omdat docenten je klaarstomen om als veelzijdig acteur aan het werk te kunnen. Je moet daarom ook echt intens gepassioneerd zijn door je vak om dat te blijven doen.”
“Als groep toneelspelen kun je niet vergelijken met samenwerken op kantoor. Je bent met emotie bezig en dat is veel intiemer en intenser”, Lotte Vannieuwenborg.
Vannieuwenborg ervaarde haar periode aan het Lemmensinstituut als een waardevolle tijd waarin ze leerde vallen en opstaan: “Als je voorstelling niet goed genoeg is, krijg je echt het deksel op je neus. Het ene jaar wordt je eindwerk bijvoorbeeld de hemel in geprezen, terwijl je met een andere voorstelling compleet afgekraakt wordt. De opleiding is daarom ook een persoonlijkheidstest: je moet sterk in je schoenen staan en steeds werken voor je applaus.”
Voor Cuypers was het al heel snel duidelijk dat ze haar studies wilde wijden aan kunst. Zo begon ze aan de vooropleiding musical op de kunsthumaniora in Brussel: “In het begin van dat jaar vooropleiding was ik mega-onzeker. Ik was altijd een verlegen en stil meisje, maar tijdens zo’n opleiding worden echt je muren gesloopt. Toen ik die kwetsbare kant durfde tonen, wist ik ook meer wie ik was, en dat hielp me echt vooruit in mijn zang- en acteerwerk tijdens de opleiding. Voor mij was dat dus een fantastisch jaar waarin ik echt mijn droom beleefde.”
Davina van Engeland (20) gaat ook voor haar acteerdroom en studeert muziektheater aan Codarts in Rotterdam. Momenteel zit ze in haar tweede jaar van de opleiding, en is er ook bij haar aan passie en steun geen gebrek: “Mijn ouders hebben mijn acteerdroom, die er van jongs af aan was, altijd gesteund. Het was van kleins af aan heel snel duidelijk dat ik gepassioneerd was door alles wat met zingen, dansen of acteren te maken had. Ik wou toen ik jonger was dan ook alles combineren: ik zong in kerken, deed mee aan kampioenschappen hiphop en speelde in musicals. Toen ik moderne talen deed in het middelbaar, zagen mijn ouders dat ik ongelukkig werd. Ik moest stoppen met muziekschool en dansen om goede punten op school te behalen. We bekeken daarom toen samen naar de mogelijkheden.”
Wanneer ik hoorde dat er een school bestond waar je drama kon studeren, kon ik mijn geluk niet op”, Davina van Engeland.
van Engeland is daarom ijverig bezig om van haar passie haar beroep te maken. Haar dramaopleiding aan de kunstacademie Codarts in Rotterdam beschrijft ze zelf als zwaar, maar ook als een echte leerschool: “De opleiding die ik aan Codarts volg, is heel erg breed en daarom ook best zwaar. Je moet namelijk van alle markten thuis zijn omdat je opgeleid wordt om zowel als speler als als maker aan de slag te kunnen. Dat vind ik zelf een voordeel, want zo blijven de mogelijkheden voor later zeer ruim. Wanneer je, zoals ik, een controlefreak bent die graag wat zekerheid heeft over haar toekomst, is dat een echt pluspunt.”
Afwijzing
Naast het geluk dat spelers of zangers ervaren eenmaal ze op een podium of voor een camera staan, betalen vele jonge kunstenaars vaak een hoge prijs voor het realiseren van die droom, zo zegt ook Vannieuwenborg: “Het merendeel van de kunststudenten komt nadien in een andere sector terecht.”
“Ik vrees dat er heel veel pas afgestudeerden aan de acteerschool hun leven al heel snel over een andere boeg gooien”, Lotte Vannieuwenborg.
“Er is nu eenmaal weinig werk in het vak, en je bent als acteur nooit zeker wanneer je weer aan de slag kunt. Het is echt zoeken naar opdrachten. Je moet daarom echt zeker weten dat dit je ding is, anders houd je het gewoon niet vol.”
Vannieuwenborg had zelf het geluk meteen na haar studie aan de slag te kunnen, maar geeft aan dat dat vandaag alsmaar vaker de uitzondering is op de regel: “Ik heb zelf nooit lang met instabiele periodes te maken gehad, omdat ik in mijn laatste jaar aan het Lemmensinstituut meteen telefoon kreeg van de productie van Thuis voor een nieuwe rol. Ik heb zo vijf jaar lang in Thuis gespeeld, maar weet heel goed dat dat scenario vandaag eerder uitzonderlijk is.”
Voor Elien Cuypers hield het musicalverhaal spijtig genoeg op na één jaar musicalvooropleiding aan de kunsthumaniora in Brussel. Ze werd na vele audities niet gekozen voor een vervolgopleiding: “In het begin was dat een zware klap, maar vandaag ben ik alleen maar blij dat het zo ging.”
Tegenslagen zijn zwaar, maar komen heel veel voor, zo verduidelijkt ook Lotte Vannieuwenborg: “In het huidige economische landschap, waarin de subsidies voor kunst stevig teruggeschroefd zijn, heeft de sector heel weinig geld. Productiehuizen of regisseurs nemen daarom vaak het zekere voor het onzekere en kiezen voor namen die al gekend zijn. Het nieuwe talent blijft daarom vaker aan de kant liggen.”
Ook voor Davina van Engeland zijn die onzekere kanten aan het beroep niet onbekend, toch gaat ze op een positieve manier om met tegenslagen, onzekerheden of afwijzingen: “Ik weet dat de acteerwereld heel onzeker is, geen enkele opdracht of voorstelling is je gegarandeerd. Toch ben ik ervan overtuigd dat als je blijft doorzetten, je er uiteindelijk altijd wel komt. Ik ben bovendien bereid om hard te werken en niet op te geven.”
Passie en roeping
Voor Lotte was het snel duidelijk dat ze haar werk als actrice steeds zou combineren met het begeleiden van jongeren als leerkracht drama en toneel. “Ik heb het acteren steeds proberen te combineren met mijn job als docent drama in de kunstacademies. Na Thuis heb ik me dan volledig gefocust op het lesgeven. Dat is echt wel een stabieler leven: je weet elke maand wat je inkomen zal zijn en dat geeft wel rust, zeker nu ik een gezin heb.”
Toch blijft ze haar passie voor toneel en film niet uit het oog verliezen: “Ik heb momenteel nog een lopende rol in Familie, dus af en toe draai ik nog wat scènes, maar ik ben niet meer actief op zoek naar acteerklussen. Ik haal daarnaast heel veel voldoening uit het lesgeven.”
Vannieuwenborg begeleidt vandaag de dag dus voornamelijk jongeren met passie voor acteren en drama aan verschillende kunstacademies. Ze geeft jongeren vanuit haar eigen ervaringen dan ook graag mee wat een beroep in de artistieke wereld inhoudt. “Ik zie heel veel talent in mijn klasjes en wanneer jongeren graag verder willen in het acteren, oefenen we in de les vaak auditieteksten of kijken we naar nieuwe castingoproepen. Uit mijn ervaringen zal ik ze steeds een realistische kijk geven op de job.”
“Ik wil jongeren enerzijds warm maken voor het vak, maar ze tegelijkertijd meegeven dat het een onstabiel leven is. Het zal moeilijk zijn om er je brood mee te verdienen, maar met wilskracht en passie kan het lukken”, Lotte Vannieuwenborg.
Ook Davina kijkt ernaar uit om in de toekomst de combinatie te kunnen maken tussen een carrière op het podium en in het onderwijs. Zo wil ze haar kennis overdragen aan anderen met dezelfde droom: “Het liefste van al zou ik acteren of zingen later combineren met lesgeven. Het lijkt me geweldig om zanglessen te geven. Ik zou heel graag andere mensen met een passie voor het vak iets bijleren en ze zo zien groeien.”
Voor Elien is het zingen en acteren vandaag de dag vooral een passie die ze in bijberoep uitoefent: “Ondanks het feit dat ik na mijn vooropleiding professioneel moest stoppen met musical, treed ik vandaag zowel solo als met mijn band heel vaak op. Ik krijg ook regelmatig aanvragen om nummers te schrijven of muzikale projecten te verzorgen. Ik vind het geweldig dat ik naast mijn job nog steeds mijn passie kwijt kan. Dat wil ik ook meegeven aan andere mensen met dezelfde droom: iedereen die het voelt kriebelen om te gaan zingen of acteren, kan dat gewoon doen. Je kunt zelf bijvoorbeeld een nummertje opnemen of in een toneelstuk spelen. Je hebt helemaal geen chique opleiding nodig om te doen waar je van houdt.”
