Voor veel jongeren is de fitness niet meer alleen een plek om in vorm te blijven. Bulken en cutten, termen die ooit vooral bekend waren binnen de bodybuildingwereld zijn een trend geworden. Steeds meer jongeren proberen via deze methodes spiermassa te vergroten of vetmassa te verminderen, maar dat kan op langere termijn gezondheidsrisico’s met zich meebrengen.
Bulken is het bewust consumeren van een overschot aan calorieën, meestal via eiwitten, koolhydraten en vetten, in combinatie met intensieve krachttraining. Het doel: sneller spiermassa opbouwen. Cutten volgt daarna: een periode waarin je minder calorieën eet, terwijl je met veel eiwitten en krachttraining probeert de opgebouwde spieren te behouden en enkel vet te verliezen. Bij bulken krijgen jongeren vaak het idee dat ze “meer mogen eten” en harder mogen trainen, wat de methode aantrekkelijk maakt.
Branko Vanroy (24), vertelt dat hij is begonnen met bulken omdat hij sterker wilde worden en zijn spiermassa wilde vergroten. “Ik wou snel resultaat zien. Bulken is ook leuk omdat je meer mag eten en harder mag trainen,” zegt hij.
Zijn dagelijkse routine bestaat uit vijf trainingssessies per week, een calorieoverschot van 200 tot 300 kilocalorieën, en ongeveer 170 gram eiwitten per dag. Slaap is voor hem ook belangrijk: hij probeert elke nacht zeven tot negen uur te slapen om de resultaten te maximaliseren.
Risico’s en valkuilen
Maar bulken is niet zonder gevaar. Branko geeft toe dat hij in het begin vaak te kampen had met overbelasting en spierpijn, simpelweg omdat hij te heftig begon. Ook misselijkheid kwam voor door de grote hoeveelheid voedsel die hij dagelijks moest consumeren.
Gezondheidsrisico’s zijn volgens hem onder meer ongezonde vettoename door junkfood, extra belasting van gewrichten door het hogere lichaamsgewicht, en verminderde energie. Daarom kiest hij voor lean bulken, een meer gecontroleerde aanpak van bulken.
Sportdiëtiste Katrien Meersseman benadrukt dat jongeren vaak onderschatten wat de methode met het lichaam doet. “Overmatig eten belast de lever en het maag-darmstelsel. Supplementen zoals eiwitpoeders kunnen ook de nieren extra belasten, en bij chronisch gebruik kan dat al op relatief jonge leeftijd leiden tot nierproblemen”, zegt ze. Maar ook de huid kan door snel aankomen en daarna weer afvallen uitrekken, wat striemen veroorzaakt.
Een groot misverstand is dat supplementen zoals creatine noodzakelijk zijn voor spiergroei. “Supplementen zijn niet nodig. Het gaat vooral om voldoende eiwitten eten en correct trainen,” benadrukt Meersseman. De invloed van Social media spelen hierbij een belangrijke rol. Onrealistische voorbeelden van spiermassa op platforms zoals Instagram of TikTok kunnen jongeren aanzetten tot extreme of ongezonde methodes.
Gezond bulken en cutten
Volgens Meersseman is een gezonde aanpak mogelijk, mits jongeren verstandig trainen en eten. “Je hoeft niet elke dag uren in de fitness door te brengen. Twee à drie keer per week krachttraining is vaak voldoende. Een eiwitshake of recuperatiedrank kan nuttig zijn, maar creatine of andere supplementen zijn niet nodig”, legt ze uit.
Ze waarschuwt ook voor obsessief gedrag. “Strikt vasthouden aan een voedingsschema, dagelijks alles registreren wat je eet, urenlange sessies in de gym, of niet willen mee-eten met anderen op sociale gelegenheden kunnen signalen zijn dat iemand ongezond bezig is met zijn lichaam.”
