De blokperiode is een intense tijd voor studenten, waarbij studeren vaak voorrang krijgt op alles, inclusief slaap. Maar is het echt verstandig om slaap op te offeren voor extra studietijd? Als je minstens vier uur slaapt kun je gerust tot laat door blijven studeren. Aisha Cortoos, klinisch psycholoog met een expertise in slaap, legt uit waarom.
Volgens Cortoos is slaap essentieel om nieuwe informatie te kunnen verwerken. “Tijdens de eerste vier uur slaap bevindt je lichaam zich meestal in een diepe slaapfase. Dat is het moment waarop het brein nieuwe kennis opslaat die je verbaal kunt reproduceren.” Voor taken die spiergeheugen vereisen, zoals een muziekinstrument bespelen, is juist de droomslaap of REM-slaap, die later in de nacht voorkomt belangrijk.
Tom Sleutjes (22), masterstudent handelswetenschappen aan UHasselt, herkent het belang van slaap maar volgt zijn eigen ritme: “Ik studeer altijd tot in de nacht tijdens de examenperiode, meestal van de middag tot 2 uur ’s nachts. Ik probeer toch 5 à 6 uur te slapen, maar dat hangt af van hoeveel ik nog moet herhalen.”
Persoonlijke strategie
Je hebt ochtend- en avondmensen. Cortoos benadrukt dat studenten hun eigen bioritme moeten respecteren. “Ochtendmensen studeren vaak efficiënter vroeg in de ochtend, terwijl avondmensen zich beter kunnen concentreren in de late uurtjes. Ontdek wanneer jij je het beste kunt focussen en baseer je schema daarop.”
“Als ik studeer, doe ik dat vaak in de namiddag en avond omdat ik dan meer energie heb. ’s Ochtends heb ik moeite om op te starten, waardoor ik niet efficiënt werk en vaak alles uitstel”, aldus Sleutjes.
Daarnaast is het belangrijk om niet de hele dag binnen te zitten. Beweging en blootstelling aan daglicht verbeteren je concentratie en geheugen. Sta regelmatig op, ga een stukje wandelen en zorg dat je lichaam actief blijft.
Stabiliteit en ontspanning
Een stabiel slaappatroon is volgens Cortoos cruciaal voor goede slaap. “Het aantal uren slaap is minder belangrijk dan de regelmaat”, vertelt ze.
Grote schommelingen in je slaapritme verstoren je biologische klok.”
“Laat opblijven helpt me om met een geruster hart naar het examen te gaan. Als ik een deel theorie oversla om langer te slapen, ervaar ik vaak stress en haal ik onderwerpen door elkaar”, vertelt Sleutjes.
Stress speelt ook een grote rol. Bij hoge stressniveaus is het moeilijker om in slaap te vallen. Cortoos raadt aan om methodes te gebruiken die helpen ontspannen, zoals meditatie, ademhalingsoefeningen of zelfs een serie kijken. “Het is belangrijk om je brein los te koppelen van de leerstof en terug te schakelen.”
Wat als je toch een nacht door moet?
Soms lijkt een nachtje doordoen de enige optie, maar Cortoos waarschuwt voor de gevolgen. “Je brein heeft slaap nodig om informatie te verwerken. Zonder voldoende slaap wordt je geheugen minder scherp, raak je sneller gestrest en heb je een grotere kans op een blackout.”
Sleutjes geeft toe dat hij af en toe met minder dan vier uur slaap naar een examen gaat, maar hij probeert dat te vermijden: “Als ik niet alles heb kunnen herhalen, studeer ik soms wat langer, maar ik weet dat slaap belangrijk is en probeer meestal toch een balans te vinden.”
Slaap is geen luxe, maar noodzakelijk voor het leerproces. Tijdens de blokperiode is het belangrijk om een balans te vinden tussen studeren en slapen. Door een stabiel slaappatroon te hanteren, stress te verminderen en je eigen ritme te respecteren, kunnen studenten het maximale uit hun studietijd halen zonder hun gezondheid te riskeren.
