Volgens sociale media heeft iedereen vitamines en andere supplementen nodig. Maar de wetenschap vertelt toch een heel ander verhaal. “Eet je normaal, dan heb je geen supplementen nodig”, vertelt Myriam van de Sommen, diëtiste bij Balance your body in Brunssum
Vitaminepillen, mineralenpoeders en capsules met exotische kruiden vullen de schappen van drogisterijen en webwinkels. Volgens onderzoek van het Belgische federaal instituut voor volksgezondheid slikt meer dan de helft van de Vlaamse bevolking supplementen. Vitamine D is veruit het populairste. Die wordt genomen door 75 procent van de supplementgebruikers. Multivitaminen volgen daarop, net als magnesium en omega‑3. “Maar voor de meeste mensen zijn supplementen simpelweg overbodig”, geeft Van de Sommen aan.
Fitte influencers
Artsen en voedingswetenschappers zijn het eens. Wie gezond is en gevarieerd eet, krijgt vrijwel alle noodzakelijke voedingsstoffen binnen via normale voeding. Groenten, fruit, volkorenproducten, zuivel, vlees, vis en peulvruchten leveren samen een compleet pakket aan vitamines en mineralen. “Tekorten komen bijna niet voor”, vertelt Van de Sommen. Toch lijkt het idee van ‘baat het niet, dan schaadt het niet’ diepgeworteld.
Dat idee is onder andere gevoed door slimme marketing. Verpakkingen suggereren dat het moderne leven, vol met stress, snelle maaltijden en weinig zonlicht, bijna automatisch leidt tot tekorten. Reclame tonen fitte mensen die hun dag beginnen met een handvol pillen, alsof gezondheid in een potje zit. “Het waren ook de influencers op TikTok die mij overgehaald hebben”, vertelt Eva. Zij gebruikte al twee jaar supplementen, maar is er recent mee gestopt. “Pas toen ik doorhad hoeveel geld ik eraan uitgaf, besefte ik hoe dom het was.”
Te veel
Onderzoek van Pubmed toont aan dat routinematig slikken van multivitaminen bij gezonde volwassenen nauwelijks meetbare gezondheidswinst oplevert. Soms kan overmatig gebruik zelfs schadelijk zijn. Hoge doses vitamine A of B6 kunnen bij langdurig gebruik gezondheidsklachten veroorzaken, en ook mineralen als ijzer en selenium zijn niet onschuldig bij overschrijding van de aanbevolen hoeveelheid.
“Ik heb gelukkig niet heel veel last gehad van bijwerkingen”, geeft Eva aan. “Beter ook, want als ik achteraf kijk, had het best fout kunnen lopen.” Overmatig gebruik van vitamine B6 kan zorgen voor last aan ledematen en te veel magnesium kan betekenen dat je lichaam helemaal geen magnesium meer opneemt.
Specifieke groepen
Dat betekent niet dat supplementen nooit zinvol zijn. “Voor specifieke groepen zijn ze wel degelijk belangrijk”, legt Van de Sommen uit. “Ouderen en mensen hebben vaak extra vitamine D nodig en in een enkel geval heeft iemand wel degelijk een tekort.” Zwangere vrouwen krijgen bijvoorbeeld ook het advies foliumzuur te slikken. “Maar dat zijn uitzonderingen, geen regel.” Het probleem is dat veel mensen op eigen initiatief supplementen nemen zonder medische indicatie of advies. Volgens Testaankoop gaat het om bijna alle supplementgebruikers.
“Ik gebruikte vooral magnesium”, geeft Eva aan. “Dat was wat de fitnessinfluencers me vooral aanraadden, maar ook ijzer en vitamine D heb ik genomen.” Eva is nu al een paar maanden gestopt met supplementen. “Ik merk niet echt een verschil, het is niet alsof ik me beter voelde toen ik supplementen gebruikte dan dat ik nu doe.”
