De federale begroting zet de cultuursector onder druk: film- en festivaltickets worden duurder door een nieuw btw-tarief van 12 procent. Cinema ZED in Hasselt biedt een alternatief voor jongeren: “We zetten bewust in op arthousefilms en beleving. Mensen kunnen hier echt iets ervaren.”
De federale begroting brengt heel wat teweeg in de cultuur- en evenementensector. Een algemene btw-verhoging komt er niet, maar verschillende diensten worden wel duurder. Vooral het nieuwe tarief van 12 procent voor hotels, campings, afhaalmaaltijden, niet-alcoholische dranken en entertainment zorgt voor bezorgdheid in de sector.
Wat precies onder ‘entertainment’ valt, blijft voorlopig vaag, maar duidelijk is dat film- en festivaltickets niet ontsnappen aan dat duurdere tarief. Cinema’s betalen vandaag nog 6 procent btw, maar een ticket zal vanaf volgend jaar dus merkbaar meer kosten. Voor kleinere spelers in de sector kan dat een groot verschil betekenen.
Tussen die spelers bevindt zich Cinema ZED in Hasselt. “Cinema ZED is ontstaan uit Zebra Cinema in Z33”, vertelt coördinator Nathalie Croisiaux. “Vanuit die werking is Cinema ZED stap voor stap gegroeid en verder uitgebouwd.” Ondertussen zijn ze verhuisd naar De Nieuwe Zaal aan de Scheepskaai in Hasselt.
Alternatief voor studenten
Terwijl veel bioscopen zich zorgen maken over duurdere tickets door het nieuwe btw-tarief, ontsnapt Cinema ZED aan die druk.“Wij zijn een vzw en maken dus geen winst. Dat maakt dat we gelukkig niet onder het nieuwe regeerakkoord vallen,” zegt Nathalie Croisiaux. Toch stijgen ook bij hen de kosten. “In december hebben we onze prijzen al met een euro verhoogd, omdat alles duurder wordt.”
Voor stunten bieden ze ook een speciale wekelijkse Student Night aan. “Het hele concept is echt voor en door studenten. Dat zorgt voor betrokkenheid.” Die inspraak gaat ver: “Wanneer studenten aangeven welke film ze willen zien, programmeren we die ook. En zij mogen dan gratis komen.”
Rust en extra’s
ZED biedt een bewuste tegenhanger voor de drukte van commerciële bioscopen. “We hebben geen pauze, en eten en drinken zijn niet toegelaten in de zaal. Je wordt hier dus niet afgeleid door iemand die smakt of een zak chips opentrekt.” In de foyer kunnen bezoekers wél terecht voor een hapje of drankje aan zachte prijzen. “Voor of na de film kan dat, maar niet in de zaal.”
Bij cinema ZED krijgt cinema ook nog een extra dimensie. “Ik vind het belangrijk dat bezoekers iets meemaken”, vertelt Nathalia Croisiaux. “Daarom organiseren we vaak nagesprekken met regisseurs of castleden.” Die omkadering is deel van hun filosofie. “We zetten bewust in op beleving. Mensen kunnen hier echt iets ervaren.”
Onzekerheid
Volgens Lucas Declercq, verantwoordelijke voor kennis en informatie bij het steunpunt voor artiesten en cultuursector VI.BE, zal de nieuwe maatregel verder reiken dan enkel de cinema’s en festivals. “De impact zal voelbaar zijn in de volledige cultuursector, maar ook sport, het nachtleven en andere vormen van entertainment gaan dit voelen.” Hij benadrukt dat de regering zich niet specifiek op cultuur richt, maar op sectoren waar veel geld circuleert. “Ze zijn gewoon op zoek naar inkomsten, en dan beland je snel bij sectoren met veel omzet.”
Declercq wijst erop dat het steeds moeilijker wordt een duidelijk onderscheid te maken tussen cultuur en entertainment. “Denk aan het nachtleven: sommige clubs krijgen een erfgoedstatuut. Waar trek je dan nog de lijn?” Die vaagheid maakt het lastig te voorspellen wie precies geraakt wordt door de nieuwe regels.
Die onzekerheid veroorzaakt spanning bij culturele spelers. “Ik heb al met verschillende spelers gebeld en niemand ziet het echt zitten”, zegt Declercq. “We maakten er zelfs een grap over dat we misschien allemaal beter zouden verhuizen.”
