{"id":2279,"date":"2025-12-12T18:41:13","date_gmt":"2025-12-12T17:41:13","guid":{"rendered":"https:\/\/pxlmag.be\/?p=2279"},"modified":"2025-12-13T10:22:41","modified_gmt":"2025-12-13T09:22:41","slug":"zonder-bij-geen-bloei-de-strijd-voor-de-belgische-bijen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pxlmag.be\/?p=2279","title":{"rendered":"Zonder bij geen bloei: de strijd voor de Vlaamse bijen"},"content":{"rendered":"\n

Zonder bijen stort ons ecosysteem in, en toch verdwijnen ze in sneltempo. Nieuwe cijfers tonen hoe ernstig de situatie is: van honderden soorten in Vlaanderen staan er tientallen op de rand van uitsterven. En dat is nog maar het begin. \u201cAls we niets doen, komen soorten in een negatieve spiraal.\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Voor het eerst werd er een overzicht gemaakt van de toestand van deze cruciale bestuivers, en de resultaten zijn alarmerend. Van de 340 soorten die ooit in Vlaanderen voorkwamen, zijn er 35 volledig verdwenen. Nog eens 101 soorten, bijna een derde, worden bedreigd of zijn kwetsbaar.<\/p>\n\n\n\n

\u201cHet onderzoek achter deze eerste rode lijst was broodnodig\u201d, zegt bioloog Joeri Cortens. \u201cDe vaststellingen waren erg verontrustend.\u201d<\/p>\n\n\n\n

De lijst toont niet alleen welke soorten op de rand van uitsterven staan, maar ook hoe groot het probleem is. Tien procent van de inheemse bijensoorten is al verdwenen, en twaalf procent dreigt hen binnenkort te volgen. Slechts 44 procent van de soorten wordt momenteel als veilig beschouwd. Voor zestien soorten is er zelfs onvoldoende informatie om hun status te bepalen.<\/p>\n\n\n\n

Veel bijen, veel problemen<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Belgi\u00eb telt meer dan vierhonderd soorten, en elk van hen kampt met eigen uitdagingen. \u201cDe bij bestaat niet\u201d, benadrukt bioloog Joeri Cortens. \u201cElke soort is verschillend en heeft dus ook zijn eigen uitdagingen.\u201d<\/p>\n\n\n\n

De omgeving speelt een rol: soorten die zich thuis voelen in steden doen het beter, terwijl bijen van natuurlijke biotopen zoals heide, duinen en bossen zwaar verliezen. Hommels zijn hier een goed voorbeeld van. Braakliggende gronden werden vroeger vol gezaaid met klavers. \u201cDit was ooit hun toevluchtsoord, maar nu verdwijnen ze\u201d, vertelt Cortens. Daarbovenop komt de impact van klimaatverandering.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Bijen verliezen biotopen zoals heide, duinen en bossen. \u00a9Stef Stans<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Nestgedrag maakt eveneens verschil. Bovengronds nestelende soorten nemen toe, maar ondergronds nestelende bijen hebben het moeilijk. Klimaatverandering versterkt die trend: soorten met een noordelijke verspreiding verdwijnen sneller dan zuidelijke soorten.<\/p>\n\n\n\n

En dan is er nog de honingbij, de soort die we het best kennen. \u201cVoor honingbijen is het grootste probleem het gebrek aan leefgebied\u201d, zegt Cortens. Standaard weides bieden volgens hem niets meer aan de honingbij. \u201cDaarbovenop komt het intensieve gebruik van pesticiden, ziektes en parasieten. standaard weide biedt niets. Sinds kort vormt ook de Aziatische hoornaar een nieuwe dreiging.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Exotische bedreiging<\/strong><\/p>\n\n\n\n

En die de Aziatische hoornaar is een grote bedreiging voor imkers en hun bijenkolonies. Hij jaagt massaal voor de kast, wachtend tot bijen terugkeren van hun zoektocht naar nectar. Het resultaat: stress, verzwakking en uiteindelijk wintersterfte van hele kolonies.<\/p>\n\n\n\n

\u201cNu is mijn grootste angst de Aziatische hoornaar\u201d, zegt imker Yves Van Parys, die al 45 jaar bijen houdt. \u201cHet is een nieuwe situatie. Daarvoor waren het vooral mijten die de bijen verzwakten.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Yves zag het drama zich dit jaar voltrekken. Zes kolonies had hij, maar in oktober was het gedaan. \u201cHet is het eerste jaar dat ik overwinter zonder bijen\u201d, vertelt hij. \u201cAllemaal doodgebeten door de Aziatische hoornaar, van begin tot eind oktober.\u201d<\/p>\n\n\n\n

De hoornaar is gespecialiseerd in het vangen van honingbijen als eiwitbron. Hij wacht geduldig voor de kast, een techniek die bee-hawking<\/em> wordt genoemd, en slaat toe zodra een bij landt. Dat maakt hem niet alleen een bedreiging voor de imkerij, maar ook voor de lokale biodiversiteit.<\/p>\n\n\n\n

\u201cWe kennen hem al jaren\u201d, zegt Van Pary. \u201cMaar toch is het in heel Europa een probleem.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Elke tuin maakt het verschil<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Minder bestuivers betekent minder planten, en dat zorgt op zijn beurt voor nog minder voedsel voor bijen. \u201cAls we niets doen, komen soorten in een negatieve spiraal\u201d, legt bioloog Joeri Cortens uit. \u201cOok planten die afhankelijk zijn van de bestuiving van bijen komen in gevaar. En als een kettingreactie zorgt het achteruitgaan van de planten voor minder voedsel voor bijen, en zo beginnen we weer opnieuw.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Studies bevestigen dat die spiraal bestaat. Hoe minder biodiversiteit, hoe kwetsbaarder het ecosysteem. \u201cStel je voor dat je al je eitjes in \u00e9\u00e9n mand legt\u201d, zegt Cortens. \u201cDan heb je een groot risico. En dat is met de natuur ook zo: hoe minder biodiversiteit, hoe minder de biotopen leefbaar worden voor verschillende soorten.\u201d<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Een bijenkast in je tuin of gemeente geeft bijen een veilige plek. \u00a9Stef Stans<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Toch is er hoop. Er zijn dingen die we w\u00e9l kunnen doen. Van bloemen zaaien tot bijenhotels plaatsen: elke tuin kan een verschil maken. Minder maaien, een bloemborder aanleggen of kiezen voor inheemse struiken helpt wilde bijen overleven.<\/p>\n\n\n\n

\u201cVoor imkers en burgers zijn sensibilisatieacties belangrijk\u201d, benadrukt imker Yves Van Parys. \u201cMensen moeten weten wat ze kunnen doen als ze hoornaars of hun nesten vinden.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Snelle acties kunnen veel honingbijen redden. \u201cZe nestelen vaak in vogelhuisjes, carports en dakgoten\u201d, legt Van Parys uit. \u201cAls mensen dat herkennen en de lokale overheden of imkers verwittigen, kunnen we ingrijpen voor het te laat is.\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Zonder bijen stort ons ecosysteem in, en toch verdwijnen ze in sneltempo. Nieuwe cijfers tonen hoe ernstig de situatie is: van honderden soorten in Vlaanderen staan er tientallen op de…<\/p>\n","protected":false},"author":23,"featured_media":2285,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[34,30],"tags":[],"class_list":["post-2279","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dieren-natuur","category-nieuwslab"],"mb":[],"featured_image_url":{"thumbnail":"https:\/\/pxlmag.be\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/IMG_5981-2-150x150.jpg","medium":"https:\/\/pxlmag.be\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/IMG_5981-2-300x200.jpg","medium_large":"https:\/\/pxlmag.be\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/IMG_5981-2-768x512.jpg","large":"https:\/\/pxlmag.be\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/IMG_5981-2-1024x683.jpg","1536x1536":"https:\/\/pxlmag.be\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/IMG_5981-2-1536x1024.jpg","2048x2048":"https:\/\/pxlmag.be\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/IMG_5981-2.jpg"},"post_author":"Stef Stans","assigned_categories":"Dieren & natuur, NieuwsLab","mfb_rest_fields":["title","featured_image_url","post_author","assigned_categories"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pxlmag.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2279","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pxlmag.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pxlmag.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pxlmag.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/23"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pxlmag.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2279"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/pxlmag.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2279\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2379,"href":"https:\/\/pxlmag.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2279\/revisions\/2379"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pxlmag.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2285"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pxlmag.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2279"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pxlmag.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2279"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pxlmag.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2279"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}